Traditiegetrouw herkent u drie thema’s in het programma van Jeugd in Onderzoek: Wat werkt voor wie en waarom? Hoe versterken we preventie en wat levert het op? en Hoe werken we beter samen? Naast de drie vaste thema’s kent het programma een jaarlijks wisselend thema. Het extra thema voor deze editie is: Mentaal welbevinden en veerkracht.

 

Jaarlijks wisselend thema: Mentaal welbevinden en veerkracht

Uitdagingen en bijbehorende stress horen bij het leven. Een grote groep jongeren heeft voldoende veerkracht om hier mee om te gaan. Maar er is een groeiende groep jongeren die te maken krijgt met psychische problemen en vastlopen in de samenleving. Hierdoor komt het mentale welzijn van deze jeugdigen onder druk te staan. De coronacrisis met lockdowns en bijbehorende maatregelen hebben ook een rol gespeeld bij het ontstaan of verergeren van mentale klachten bij jongeren. Kennis over hoe jeugdprofessionals, ouders en andere opvoeders het mentaal welbevinden van kinderen en jongeren in het oog kunnen houden en hier op kunnen acteren is van belang. Ook moeten psychische diversiteit en problemen vanaf jonge leeftijd meer bespreekbaar gemaakt worden. Ook moet gewaakt worden voor onnodige problematisering en labelling.

Wat werkt voor wie en waarom?

Met meer kennis kan de hulp en ondersteuning aan kinderen en gezinnen effectiever en efficiënter worden. Kennis over opvoeden, opgroeien en leren en welke aanpak voor welke doelgroep het beste werkt en waarom, is hierbij belangrijk. En ook hoe je dat dan het beste kan onderzoeken. Drie kennisbronnen zijn daarbij relevant: ervaringskennis van ouders en jongeren, praktijkkennis van professionals en kennis uit wetenschappelijk onderzoek. Ook spelen anderen factoren een steeds belangrijkere rol bij effectieve en efficiënte hulp, onderwijs en ondersteuning. Denk hierbij aan digitalisering, kosteneffectiviteit, alliantie en werkzame elementen.

Hoe versterken we preventie en wat levert het op?

Preventieve voorzieningen en laagdrempelige ondersteuning dragen bij aan een gezonde, veilige en kansrijke sociale omgeving en zorgen er voor dat kinderen, jongeren en hun ouders weer verder kunnen, dat problemen niet groter worden en dat zo nodig hulp wordt ingeschakeld. Kennis over het versterken van de pedagogische basisvoorzieningen, universele preventie en andere vormen van effectieve preventie en vroegsignalering is van belang. Waarbij ook aandacht moet zijn hoe dit benut kan worden, bijvoorbeeld door het opnemen van handelingsgerichte kennis in richtlijnen voor de JGZ of in digitale toepassingen.

Hoe werken we beter samen?

Kinderen en jongeren hebben recht op de beste kansen om gezond op te groeien en zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Soms is er extra ondersteuning nodig bij het opgroeien en opvoeden. Hiervoor is een goede samenwerking nodig tussen o.a. professionals uit onderwijs, welzijn, jeugdhulp en jeugd(gezondheid)zorg. Zo is de school bijvoorbeeld een plek waar problemen bij opgroeien worden gesignaleerd en bieden leraren vaak ondersteuning.
Onderzoek kan een waardevolle bijdrage leveren aan meer kennis over wat werkt in het domein overstijgend en integraal samenwerken om tot de meest passende ondersteuning of hulp te komen.