Traditiegetrouw herken je drie thema’s in het programma van Jeugd in Onderzoek: Wat werkt voor wie en waarom? Hoe versterken we preventie en wat levert het op? en Hoe werken we beter samen? Naast de drie vaste thema’s kent het programma een jaarlijks wisselend thema. Het extra thema voor deze editie is: Mentaal welbevinden en veerkracht.

 

Jaarlijks wisselend thema: Mentaal welbevinden en veerkracht

Uitdagingen en bijbehorende stress horen bij het leven. Een grote groep jongeren heeft voldoende veerkracht om hiermee om te gaan. Maar er is een groeiende groep jongeren die te maken krijgt met psychische problemen. Zij lopen hierdoor vast in de samenleving. Zo komt het mentale welzijn van deze jeugdigen onder druk te staan. De coronacrisis met lockdowns en bijbehorende maatregelen heeft ook een rol gespeeld bij het ontstaan of verergeren van mentale klachten bij jongeren. Kennis over hoe jeugdprofessionals, ouders en andere opvoeders het mentaal welbevinden van kinderen en jongeren in het zicht kunnen houden en hier op kunnen acteren is van groot belang. Daarnaast moet gewaakt worden voor onnodige problematisering en labelling. Het is helpend om psychische diversiteit en problemen vanaf jonge leeftijd meer bespreekbaar te maken.

Wat werkt voor wie en waarom?

Met meer kennis kan de hulp en ondersteuning aan kinderen en gezinnen effectiever en efficiënter worden. Kennis over opvoeden, opgroeien en leren en welke aanpak voor welke doelgroep het beste werkt en waarom, is hierbij belangrijk. En ook hoe je dat dan het beste kan onderzoeken. Drie kennisbronnen zijn daarbij relevant: ervaringskennis van ouders en jongeren, praktijkkennis van professionals en kennis uit wetenschappelijk onderzoek. Ook spelen anderen factoren een steeds belangrijkere rol bij effectieve en efficiënte hulp, onderwijs en ondersteuning. Denk hierbij aan digitalisering, kosteneffectiviteit, alliantie en werkzame elementen.

Hoe versterken we preventie en wat levert het op?

Preventieve voorzieningen en laagdrempelige ondersteuning dragen bij aan een gezonde, veilige en kansrijke sociale omgeving. Ook zorgt preventie ervoor dat kinderen, jongeren en hun ouders weer verder kunnen, dat problemen niet groter worden en dat zo nodig hulp wordt ingeschakeld. Kennis over het versterken van de pedagogische basisvoorzieningen, universele preventie en andere vormen van preventie en vroegsignalering kan bijdragen aan het effect en de inzet hierop. Waarbij er ook aandacht moet zijn hoe dit goed benut kan worden. Bijvoorbeeld door het opnemen van handelingsgerichte kennis in richtlijnen voor de jeugdgezondheidszorg of in digitale toepassingen.

Hoe werken we beter samen?

Kinderen en jongeren hebben recht op de beste kansen om gezond op te groeien en zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Soms is er extra ondersteuning nodig bij het opgroeien, opvoeden en onderwijs. Hiervoor is een goede samenwerking nodig tussen o.a. professionals uit onderwijs, welzijn, jeugdhulp en de jeugd(gezondheid)zorg. Zo is de school een plek waar problemen bij opgroeien vroegtijdig kunnen worden gesignaleerd en hulp geboden kan worden. Maar waarbij ook samenwerking en ondersteuning van andere partijen soms wenselijk is. Onderzoek kan een waardevolle bijdrage leveren aan meer kennis over wat werkt in het domein overstijgend en integraal samenwerken. Zo kunnen we tot de meest passende ondersteuning of hulp komen.